Skąd biorą się opory toczenia?
W trakcie jazdy opona nieustannie pracuje – nacięcia bieżnika mogą się rozchylać i zamykać, a ściana boczna ugina się na nierównościach. Efektem pracy poszczególnych elementów opony jest przyczepność, stabilność i komfort jazdy, ale również opory toczenia. Wiąże się to ze zjawiskiem histerezy sprężystej – opony o wysokiej histerezie mają wysoką przyczepność, ale również wysokie opory toczenia. Dlatego projektanci opon muszą pogodzić te dwie sprzeczne cechy i znaleźć możliwie optymalną równowagę pomiędzy przyczepnością a oporami toczenia.
Głównym źródłem oporów toczenia są właśnie odkształcenia opony powstające w trakcie jazdy – ściskanie i zginanie bieżnika oraz boków i stopki opony w miejscu kontaktu z podłożem. Odkształcenia stanowią około 80-95% oporów toczenia. Pozostała część oporów toczenia jest efektem. m.in. oporu powietrza otaczającego oponę, rodzaju mieszanki gumowej czy ciśnienia powietrza w oponie.
Efektywność energetyczna opon – jak wybrać opony o niskich oporach toczenia?
Jeżeli chcemy kupić opony o możliwie niskich oporach toczenia, to warto zwracać uwagę na ich klasę efektywności energetycznej. Poszczególne klasy efektywności energetycznej oznacza się literami od A do E – można je odczytać m.in. z naklejki na oponie.
Poszczególne klasy efektywności energetycznej są przypisywane do opon na podstawie ich współczynnika oporu toczenia (RRC). W przypadku opon do samochodów osobowych najwyższą klasę A otrzymują te, które uzyskały RRC ≤ 6.5. Klasa B jest przyznawana przy RRC wyższym niż 6.5, ale nie większym lub równym 7.7. Przy RRC mieszczącym się w przedziale 7.8-9.0 klasa oporów toczenia jest oznaczona literą C. Litera D służy do określania opon o RRC wynoszącym od 9.1 do 10.5. Opony z RRC powyżej 10.5 mają efektywność energetyczną klasy E. Przeliczając to na zużycie paliwa, różnica pomiędzy poszczególnymi klasami oporów toczenia przekłada się na około 0,1 l/100 km różnicy w spalaniu – w efekcie różnica pomiędzy oponami klasy A i E to już około 0,5 l/100 km.
Więcej na temat wpływu oporów toczenia na zużycie paliwa przeczytasz tutaj: https://www.sklepopon.com/artykuly/opor-toczenia-opony-jak-wplywa-na-zuzycie-paliwa.
Opony o niskich oporach toczenia w samochodach elektrycznych – dlaczego są tak ważne?
Opory toczenia opon w przypadku samochodów elektrycznych, a także hybrydowych plug-in, przekładają się na maksymalny zasięg na jednym ładowaniu. Dlatego modele opon do aut elektrycznych charakteryzują się szczególnie niskimi oporami toczenia. Są one istotne nie tylko ze względu na sam zasięg z ładowania z gniazdka, ale również na efektywność rekuperacji.
Zjawisko rekuperacji – odzyskiwania energii hamowania – pozwala podładować nieco akumulatory samochodu w trakcie jazdy. Dzięki temu można nieco wydłużyć zasięg. Przy wysokich oporach toczenia opony pochłaniają część energii hamowania, która zamiast trafić do baterii, zostaje rozproszona.
Jak zadbać o utrzymanie niskich oporów toczenia?
Oprócz wyboru opon o niskich oporach toczenia, konieczna jest odpowiednia dbałość o koła. Podstawą jest utrzymywanie optymalnego ciśnienia kół – zbyt mało powietrza w oponie sprawi, że będzie się ona bardziej uginać, co zwiększy opory toczenia. Nie należy jednak przesadzać w drugą stronę – zastosowanie nadmiernego ciśnienia obniży opory toczenia, ale wraz z nimi spadnie przyczepność i komfort jazdy. Ponadto opony użytkowane ze zbyt dużym lub za małym ciśnieniem zużywają się przedwcześnie.
Należy również zadbać o utrzymanie prawidłowego wyważenia kół, a także geometrii zawieszenia. Nieprawidłowy rozkład masy na powierzchni koła, jak również źle ustawiona geometria – szczególnie zbieżność – przyczyniają się do wzrostu oporów toczenia.
